"De tijd van de indianen is gekomen", zegt hij. Decennia, eeuwenlang, stonden de bewoners alleen in hun zaak, niemand kende hen, niemand wist waar ze woonden, wat ze willen en wat hen bedreigt. Dat is allemaal veranderd door internet, zegt Antoine. De wereld heeft zich over hen ontfermd, het zal nooit meer zijn zoals in het verleden, toen ze het moesten opnemen tegen de lokale houthakkers, en hun enige klankbord een lokale overheidscommissie voor inheemse zaken was, bevolkt door lokale politici.

Op het Forum hebben ze kunnen ervaren, na een boottocht van vele dagen, hoeveel mensen hun kant hebben gekozen. Ik weet niet wat het Forum concreet oplevert, die vraag wordt mij wel vaker gesteld door Nederlandse media. Wat is concreet? Ik zie dat hier, net als in het verleden, inheemse groepen een stem krijgen en een platform, geld en steun krijgen van ngo's, vaak buitenlandse. Ze worden opgenomen in het mondiale netwerk van belangengroepen, en krijgen daar steun, materieel en humaan. Wat is dat niet waard?

Mondiaal

Een andere vraag is de mondiale oriëntatie van het Forum. In Nairobi, vorig jaar, waren er al weinig westerse en relatief veel Afrikaanse ngo's en burgerorganisaties aanwezig. Dat is ook het idee achter het verplaatsen van het Forum; telkens kunnen nieuwe groepen een hoofdrol spelen. De westerse professionals komen toch wel, dure vliegtickets en dito hotels zal hen niet tegenhouden. Gebrek aan belangstelling wel. Maar meestal zijn ze vooral druk met hun eigen workshops, heb ik gemerkt, en kijken ze nauwelijks om zich heen, daar kan zelfs een locatie in de Amazone niks aan veranderen. Misschien zijn daarom veel Nederlandse organisaties vrijwel niet meer aanwezig hier?

Als ik een ngo was zou ik het Forum anders gebruiken. Ik zou mijn mensen erop uit sturen met een enkele opdracht: kom terug en vertel me wat de twee belangrijkste nieuwe trends zijn op het vlak van mondiaal burgerschap, en noem me vijf kleine ngo's waarmee we zouden kunnen samenwerken.

Een reageerder op mijn blog krijgt uit mijn stukjes de indruk dat het Wereld Sociaal Forum door Brazilië is gekaapt. "Klopt dat? Ik mis de discussie over een nieuwe wereldorde".

Ja dat klopt wel, dit is echt een Braziliaans Forum. Ik vind dat prima, trouwens. Praten over de mondiale kredietcrisis kan eigenlijk overal beter dan in een heet klaslokaal op een oude universiteitscampus, lijkt me, terwijl de regen naar beneden gutst en de tolken niet zijn komen opdagen. Ik denk dat negen van de tien workshops in het Spaans of Portugees zijn gehouden, zonder tolk. Dan wordt de spoeling dun voor iemand als ik, die nooit werk heeft gemaakt van zijn goede voornemen om nu eindelijk het Spaans eens machtig te worden. Gelukkig spreken de mensen van mediaplatform Noticias uitstekend Spaans en enkelen ook Portugees, anders hadden ze hier niet goed hun werk kunnen doen.

(ze maakten een filmpje over seksueel misbruik en mensenhandel, een groot probleem in het arme noorden en noordoosten van dit werelddeel.

Hier is de link.


Afscheid
Ik heb al afscheid genomen van de Matismannen en Barbara Arisi, de enige blanke die met hen in hun eigen taak kan praten. En ik heb van Giugnon, een van de Matismannen, een setje oorstekers en een neusbeentje gekocht. Hij doet voor hoe ze bij hem ingaan: de kurk uit het oor waarmee de oorlel is gestopt, bamboe stafje even natgemaakt in de mond, en voorzichtig in het gaatje geschoven. Het neusbeen gaat voorzichtig door een piepklein gaatje in het tussenschot. Dan is hij klaar voor de foto.

Giugnon Matis ©John Verhoeven

Dit is de laatste bijdrage van John Verhoeven van het Wereld Sociaal Forum in Belem, Brazilie.