We spraken over de middelen waarmee organisaties als Greenpeace, in samenwerking met lokale organisaties en mensen, probeert de problematiek in kaart te brengen - in alle betekenissen van het woord. Het is goed materiaal, uit eerste hand, en erg recent: twee plattegronden zijn hier deze week gepresenteerd.

De rode blokjes geven ontbost gebied aan, de doodskopjes duiden op vergiftigde rivieren

Ik hou van plattegronden, dus ik kan daar een paar uur zoet mee zijn. Die kaarten komen onder moeilijke omstandigheden tot stand, en dan doelt Tatiana niet op de techniek of het feit dat veel mensen nauwelijks kunnen lezen en schrijven. Nergens worden meer mensen vermoord in de Amazone die iets ondernemen tegen de grootmachten, dan hier in de deelstaat Para. Van de veertig lokale mensen, die dapper en zonder rugdekking van wie of wat dan ook, begonnen met het meten van hun land, bleven er uiteindelijk amper 25 over, de rest haakte af. Onder druk gezet, of regelrecht met de dood bedreigd.

Daarom kregen we ook geen cartograaf te spreken of te zien. Op de brochures van Greenpeace zien we alleen ruggen en de achterkant van hoofden. Het is levensgevaarlijk om je eigen land op te meten, al is het voltrekt legaal en bedient de tegenpartij zich van peperdure spullen en veel mankracht om hetzelfde te doen. Het grootste probleem is volgens Tatiana niet de onwil van de landelijke overheid, maar de wetteloosheid in dit onafzienbare en ontoegankelijke gebied. Opkomen voor je landrechten is daarom legaal maar levensgevaarlijk.

Het rode gebied was begin jaren zeventig nog oerwoud, inmiddels niet meer