Maatschappelijk verantwoord ondernemen is hét toverwoord van ondernemend Nederland. Dit begrip reikt echter tot de grens. Onderzoekster Liesbeth Enneking van de Wetenschapswinkel Rechten van de Universiteit Utrecht: 'Doordat de wet- en regelgeving op het gebied van mensenrechten, milieu- en arbeidsrecht in veel derdewereldlanden minder strikt is, laten grote bedrijven het werk graag buiten Nederland uitvoeren. Door mazen in het internationale recht worden deze bedrijven niet verantwoordelijk gehouden voor eventuele schade die ze aanrichten.'

Enneking onderzocht op welke manier maatschappelijk verantwoord ondernemen grensoverschrijdend kan worden gemaakt. In landen als Engeland en de VS komt het de laatste jaren vaker voor dat slachtoffers uit een derdewereldland zich op het aansprakelijkheidsrecht beroepen om een multionational aan te klagen - zoals in de VS gebeurde naar aanleiding van de vermeende betrokkenheid van Shell bij mensenrechtenschendingen in Nigeria.

Dit is een elegante oplossing die ook in Nederland navolging verdient, bijvoorbeeld door te kijken of en op welke manier er gebruik gemaakt zou kunnen worden van het Nederlands aansprakelijkheidsrecht, legt Enneking uit. 'Zo kunnen grote bedrijven verantwoordelijk worden gehouden, zónder dat de soevereiniteit van de arme landen al te erg wordt aangetast doordat hen allerlei regels worden opgelegd.'